Aradığınız kelimenin baş harfine tıklayınız...
A
Active-X
Microsoft'un Sun Microsystem'in Java'sına karşı çıkardığı bir program geliştirme dili. İnternet üzerinde kullanılabilecek programlar üretmek için kullanılıyor.
ADN
(Advanced Digital Network) Genellikle 56 Kbp leased-line'lar için kullanılır.
Anonymous FTP
Her internet kullanıcısının dosya transferi yapabileceği FTP siteleridir. Buraya bir ftp programı ile bağlanıyorsanız, username (kullanıcı adı) bölümüne anonymous, şifre bölümüne de e-mail adresinizi yazmalısınız.
Applet
HTML sayfasının içine gömülebilen küçük java programıdır.
Archie
Anonymous FTP site'larındaki dosyaları bulmak için kullanılan araç-program.
ARPANet
(Advanced Research Projects Agency Network) 60'ların sonu 70'lerin başında Amerika Savunma Bakanlığı tarafından, olabilecek bir nükleer savaşta ayakta kalabilecek WAN projesi. İnternetin oluşmasındaki temel taş.
Attachment (Eklenti)
Bir iletişim taşıyıcısından kiralanmış özel bir hattır.
AyrılmışHat
Network üzerindeki temel geçiş yollarını (pathway) oluşturan yüksek hızlı hat ve bağlantılarının oluşturduğu yapı.
A.T.M.
A.T.M. (Asynchronous Transfer Mode), bir paket anahtarlama teknolojisidir. ATM, verileri byte büyüklüğünde hücrelere (cell) ayırır ve aynı anda 53 hücrelik paketler halinde iletir. ATM, daha çok donanım tabanlıdır ve yüksek veri işleme/iletme hızları elde edilebilir. En çok kullanılan standart hızlar, 155 Mbps ve 622 Mbps’dir.
Authentication
Bir kişinin ya da sürecin kimliğinin doğrulanmasıdır.
B
Backbone
Bir bilgi parçası ile diğeri arasındaki ilişkidir.
Bağlantı
Noktadan noktaya ayrılmış veya anahtarlanmış iletişim yoludur.
Bağlantı Metni
Bilgileri, bağlantılarla birbirine bağlı olan ayrık birimler veya düğümlerle gösterme yöntemidir. Bilgiler, metin, grafik, video, canlandırma veya çalıştırılabilir belgeler şeklinde pek çok farklı ortam kullanılarak gösterilebilir.
Bağlantı Ortamı
Bir bağlantıdan yollayabileceğiniz bilgi miktari.
BandWidth
Genel kullanım olarak bir modemin bir saniyede ne kadar bit alıp verebileceğinin göstergesidir.
Banner
Reklam amaçlı kullanılan flash, gif ya da jpg görseller. Sitelere göre değişen çeşitli boyutları vardır. En genelleri 468x60, 728x90, 300x250, 250x250, 120x600 ve 160x600'dür.
Baud
Bir devrede bir saniyede iletilebilecek ileti öğesi sayısıdır.
Beta
Bilgisayar dünyasında, programların geliştirme ve test aşamasında olduklarını belirten ad.
Blog
İnternet Günlüğü. Bir sunucunun internetteki adresi.
Bookmark
Türkçede sık kullanılan olarak geçer. Web sayfalarında gezerken, hoşunuza giden sitelerin adresinin web tarayıcınızda saklanmasını sağlar.
Bps
Saniye başına bit sayıdır. Modem hızı ölçüsüdür.
Browser(Tarayıcı)
İnternet sayfalarını okumak için kullanılan program, tarayıcı.
Byte
Tek bir karakteri temsil eden Bit kümesi. Genellikle 1 byte 8 bit'den oluşur. (Ölçüme bağlı olarak daha fazla da olabilir)
C
CGI
Ortak Ağ Geçidi Arayüzü, web sunucusunda arka planda çalışan komut kümeleri veya uygulamalar hazırlayan programcılar için bir arayüzdür.
CGI-bin
Web Server'da CGI dosyalarının bulunduğu dizine verilen genel isim.
Client
Bir server ya da başka bir bilgisayar ile bağlantı kurup veri alışverişinde bulunulmasını sağlayan yazılım.
Cookie
İnternette en çok kullanılan anlamıyla, Web Server tarafından Web Browser'a gönderilen, Browser tarafından kayıt edildikten sonra Server'dan yapılan ek istemler sırasında tekrar Server'a gönderilen bilgidir.
CPA (Cost per Action)
Aksiyon başına birim maliyet. Bu aksiyon satış, form doldurma olabilir.
CPI (Cost per Impression)
Gösterim başına maliyet.
CPM (Cost per Mille)
Bin reklam gösterimi başına maliyet.
CPC (Cost per Click)
Tıklama başına maliyet.
CTR (Click Thru Rate)
Tıklamanın bin gösterime oranı. Alınan tıklama gösterim sayısının binle çarpımına bölünür(Click/CPM).
D
Dalga Uzunluğu
Bir devre veya kanalın iletişim sigasini veya veri iletişim hızını veren bir ölçüdür.
Data
Manyetik ortamdaki her türlü bilgiye verilen addır. İnternet ortamında alıp gönderdiğiniz veriler data olarak adlandırılır.
DeFrag
Harddisk'in veriminin artırılması için yapılan birleştirilme işlemi.
Demo
Yazılımların, reklam amaçlı olarak piyasaya sürülmüş şekli. Demolar hiçbir zaman yazılımın tüm özelliklerini kullanmanıza izin vermezler.
Dial-Up
İletişim kurulacak bilgisayarın, var olan telefon hattını kullanarak bilgisayarınız ile aranmasıyla kurulan haberleşme yolu.
DNS( Domain Name Server)
Bağlanılan sunucu ismini açık internet adresine çevirmek için kullanılan bir mekanizmadır. İnternet üzerinde aynı adlı iki veya daha fazla sunucu isminin olmaması da yine DNS sistemi sayesinde gerçekleşmiştir.
Domain Name
Bir internet sitesini tanımlayan adres. (www.xxx.com.tr gibi) Her domain name (alan ismi) bir IP adresine karşılık gelir.
Dosya Sunucusu
Uzaktaki kullanıcıların (istemcilerin) dosyalara erişimini sağlayan bilgisayardır.
E
E-Mail
Elektronik Posta, posta işlemlerinin (mektuplaşma v.s.) bilgisayar ortamında yapılmasıdır. E-mail ile diğer internet kullanıcısına mektup ve dosya gibi şeyler gönderebilir ve alabilirsiniz.
Ethernet
Klasörlere erişme ve değişiklik yapma ayrıcalığıdır.
F
FDDI(Fiber Distributed Data Interface)
Fiber optik kablolar üzerinden veri alışverişi standartı. Ortalama hızı 100.000.000 bps'dir.
FireWall
Bir LAN'ı (Local Area Network) güvenlik amacıyla 2 ya da daha fazla parçaya bölen yazılım ve donanım kombinasyonudur.
FreeWare
Kullanılması ve dağıtılması tamamen ücretsiz olan programlar.
FTP(File Transfer Protocol)
İnternet sitelerinden dosya alışverişinde bulunabilmek için kullanılan protokol.
G
GIF
Grafik Değişim Biçimi. GIF, web üzerindeki resim dosyaları için standart biçimdir. GIF dosya biçiminin gözde olmasının nedeni, dosyaları küçülten bir sıkıştırma yöntemi kullanmasıdır.
H
Header
HTML dökümanlarında genellikle yazının başlığının ve genel tanımların bulunduğu bölgedir.
Hit
Browser tarafında Web Server'a yapılan tek bir isteme hit denir. Örneğin 3 adet resim içeren bir sayfa çağrıldığında 4 adet hit olur. 1 adet sayfa için + 3 adet de içindeki resimler için.
Host
Network üzerinde diğer makinalara servis veren herhangi bir makinaya verilen ad.
HTML
Web sayfalarıniı biçimlendirildiği ve web bilgilerinin dağıtıldığı bir "imleme" dilidir.
HTTP
Belgelerin ana bilgisayardan gözatıcılara ve tek tek kullanıcılara aktarım yöntemidir.
Hyperlink
HTML sayfasında bir takı (tag) kullanılarak başka bir dosya ile oluşturulan bağlantıdır.
I
Internet
İki veya daha fazla network'ün birleşmesiyle oluşan yapı.
Internet Explorer
Firma içinde bildiğimiz internet yazılımlarının kullanıldığı sadece firmaya özel network.
IP
Sistemler arasında aktarılan ve temel paket teslim hizmetini sağlayan bilgi birimini tanımlayan internet iletişim kuralıdır.
IP Adresi
Ana makineye atanmış 32 bit internet iletişim kuralı adresidir. IP adresinde bir ana makine bileşeni bir de ağ bileşeni vardır.
IPNumber
İnternet üzerindeki her bir makinaya özel, noktalarla birbirinden ayrılan 4 kısımdan oluşan sayı. 195.142.130.1 gibi.
ISDN(Integrated Services Digital Network)
128.000 bps hızındaki özel telefon hattı. (Normal hatların hızı 56.000 - 64.000 bps'dir).
ISP
İnternet servis sağlayıcı.
J
Java
Sun Microsystems'in yarattığı kolay kullanılır, güvenli, nesneye dayalı ve güçlü bir programlama dilidir. HTML dili ile beraber kullanılan JAVA, daha çok HTML sayfasına görsel efektler katmak ve kolay kullanım sağlamak için kullanılmaktadır.
JDK (Java Development Kit)
Sun Microsystems'ın java uygulamaları ve applet'ler yazmak, test ve debug etmek için geliştirdiği yazılım paketi.
JPEG
Joint Photographic Uzmanlar Grubu. JPEG, fotoğrafları sıkıştırmak için çok sık kullanılan bir yöntemdir. Çok web gözatıcıları, JPEG resimlerini görüntüleme için standart dosya biçimi olarak kabul ederler.
K
Karşıdan Yükleme (Download)
Bir bilgisayardan bağlı bir aygıta, genellikle bir sunucudan bir kişisel bilgisayara program veya veri aktarmaktır.
L
Link
HTML bağlantılarıdır. Bunlar, döküman içinde sizi başka bir konuma, aynı serviste başka bir dosyaya veya bambaşka bir servise yollayabilir. Not: Bağlantılar genellikle mavi ve altı çizili metinden oluşur. Üzerine geldiğinizde mouse el işaretini alacaktır.
Linux
Bir işletim sistemidir. UNIX'in türevi olan bu işletim sistemi tamamen ücretsiz olup, gün geçtikçe kişisel alanda kullanımı artmaktadır.
M
MIME(Multipurpose Internet Mail Extensions)
ASCII olmayan dosyaları standart e-postaya eklemeye yarayan standart. Örneğin yazdığınız bir e-posta içine bir grafik koyabilmenizi sağlayan bir standart.
Mirror
Genellikle bir şeyin tam olarak aynısının kopyasının alınmasıdır. Bu bir hard disk, yada ftp site ya da web sitesi olabilir.
Modem(MOdulator-DEModulator)
Bilgisayarın bir ağa bağlanmasını sağlayan donanım parçası.
MP3
MPEG-1 Audio Layer III (Film Uzmanlar Grubu Ses Katmanı 3) olan sıkıştırılmış ses biçimi ve bu biçimde kaydedilen seslere verilen ad.
MPEG(Moving Pictures Expert Group)
MPEG, tam hareketli görüntünün sıkıştırma standardıdır.
MSN
Microsoftun, dünya çapında hizmet vermeyi amaçladığı online servis ağı.
N
Network
Kaynaklarını paylaşmak için birbirine bağlanmış 2 veya daha fazla bilgisayarın oluşturduğu yapı.
NFS(Network File System)
Bilgisayarda kullanılan programların network makinalarında kullanılmasını sağlar.
NIC(Networked Information Center)
Bir network için bilgilerin tutulduğu birime denir. En meşhuru domain isimlerinin kaydının yapıldığı InterNIC'dir. NIC (Network Interface Card) network kartlarına da bu isim verilir.
Nick
İnternetteki sohbet alanlarında (IRC'de) kullanılan takma ad.
NNTP(Network News Transport Protocol)
Sunucu ve istemci tarafından kullanılan USENET posting'lerini TCP/IP üzerinden taşımaya yarayan protokole verilen isimdir.
Node
Network'e bağlı olan bilgisayar.
O
Output
Yapılan işlemin çıktısı.
P
Packet Switching
İnternet üzerindeki data taşıma metodu. Paket anahtarlamalarda veriler parçalara ayrılır. Bu parçalarda verinin nereden geldiği ve nereye gitmekte olduğu bilgileri vardır. Bu sayede aynı hat üzerinden değişik adreslere giden veriler taşınabilir.
Password
Parola. Kullanıcının sisteme giriş için, kendisine verilen şifredir.
Plug-in
Browser’ınızın belli bir formattaki (biçimdeki) veriyi işleyip size sunmasını sağlayan, yüklendikten sonra browser'ınızın bir parçası olan kısa yazılım.
Pop
İnternet hizmet sağlayıcılarının modem kullanıcıları için çevirmeli bağlantısıdır; özellikle yerel bağlantıları tanımlamak için kullanılır, böylece modem kullanıcılarının uzun mesafeler için numara çevirmesi gerekmez. Örneğin, belirli bir ISP temeli.
POP3(Post Office Protocol)
Gelen e-maillerin tutuldugu sunucu server.
Port
İnternetteki anlamı URL adresinin sonunda ':' ile ayrıldıktan sonra gelen sayıdır. Örneğin Web Server'lar genellikle 80 numaralı portu kullanırlar. Eğer standart dışı bir port kullanılıyorsa domain isminin sonunda bu numara belirtilir.
PPC(Pay per Click)
Tıklama başına ödeme esasına dayanan, genelde arama motorlarınca kullanılan reklam modeli.
PPP(Point to Point Protocol)
İnternet için TCP/IP bağlantısını modem ile kurmak için oldukça sık kullanılan bir protokol.
POP3(Post Office Protocol)
Gelen e-maillerin tutulduğu sunucu server.
Q
Queue(Mail)
İnternete bağlanıldığında gönderilmek üzere bekleyen e-mailler listesi.
R
Robot
Robot sözcüğünden genellikle, web arama bilgisini, dizin oluşturmak üzere bir arama alt yapısına veya hatalar bulmak için web bölgelerine aktaran programlar olarak WWW içeriğinde bahsedilir.
Router
İki veya daha fazla network arasındaki bağlantıyı sağlayan özel amaçlı bilgisayar. Bu bilgisayar bütün vaktini hangi adresten gelen paketlerin hangi adrese hangi yol üzerinden gideceğini ayarlamakla geçirir.
S
Search Engine
Kişileri istedikleri bilgiye veya web sayfasına ulaştırmayı amaçlayan "internet tarayıcı" servislerdir.
Security Certificate
SSL protokolü tarafından güvenli bağlantılar için kullanılan bilgiye verilen isimdir. (Güvenlik Sertifikasi) SSL bağlantısının gerçekleşebilmesi için her iki tarafın da geçerli Güvenlik Sertifikasına sahip olması gerekir.
SGML
Standart Genelleştirilmiş Im Dili, diğer imleme temelli yapısal belge dillerini açıklayan bir dildir. Örnegin HTML, SGML kullanılarak tanımlanır.
SLIP
(Serial Line Internet Protocol) PPP gibi modem üzerinden internete bağlanmak için kullanılan bir protokol. Genellikle UNIX Server'lara bağlanmak için kullanılır. Artık yerini PPP'ye bırakıyor.
SMTP
E-mailleri server'da dağıtmak için kullanılan temel protokol. Mail gönderme protokolü.
SQL
(Structured Query Language) - Veritabanına sorgulama göndermek için kullanılan özel bir programlama dilidir.
SSL(Secure Sockets Layer)
Netscape Communications tarafından tasarlanan, internet üzerinden şifrelenmiş, güvenli iletişimi sağlayan protokoldür. SSL çoğunlukla browser'lar ile server'lar arasındaki iletişimlerde kullanılır.
SWF
Hareketli flash dosyalarının uzantısı. ShockWave Flash uzantısı.
T
Tag
HTML'de dökümana biçim vermek için kullanılan etiketlerdir.
TCP/IP
Transmission Control Protocol/Internet Protocol, bilgisayar sistemlerini internet üzerinden bağlamak için kullanılan standart bir ağ iletişim kuralıdır.
Terminal Server
Özel amaçlı, bir tarafında birçok modem takmak için yerler olan, diğer tarafında da LAN ya da host makinası ile bağlantıyı sağlayan bilgisayara verilen isim.
Trial
Bir programın deneme sürümü.
U
Unzip
Bir dosyayı açmak, bir sıkıştırma hizmet programı kullanılarak küçültülmüş bir dosyayı genişletmek anlamına gelir.
Update
Güncelleştirmek.
URL
(Uniform Resource Locator) WEB'in bir parçası olan bir kaynağın adresini belirtmek için kullanılan standart. Bölgenin dosyalarının saklandığı sunucunun adını, dosya dizin yolunu ve dosya adını bildiren bölge adresi formudur.
V
Veritabanı(Database)
Çok kullanıcılı bilgi derlemesidir. Genellikle, rasgele erişimle seçebilmeyi ve temel alınan verilerin çok sayıda "görünüm" veya özet düzeylerini destekler.
VRML
3B grafik ve etkileşimli uzaysal gezinti destekleyebilen, web sayfalarının biçimlendirildigi bir "imleme" dilidir.
W
WAIS(Wide Area Information Servers)
Network'ler arasında çok büyük miktarlarda bilgiyi indeksleyerek aranabilir bir veri tabanı oluşturup bunu kullanıma sunan ticari bir yazılım paketi.
WAN(Wide Area Network)
Sadece bir bina yada kampüsten daha geniş bir alanı kapsayan network. (Küçük boyuttakilere verilen isim LAN -local area network, orta boyuttakilere ise MAN - middle area network'dür.)
WAV
Bazı ses dosyası türlerinde kullanılan dosya uzantısıdır.
WinZip
Winzip, Windows 95, 3.1 ve NT kullanıcılarının, dosyaları internet üzerinden daha hızlı aktarmak üzere küçültmelerini sağlayan bir sıkıştırma hizmet programıdır. Bu program ayrıca, PKZIP veya TAR biçimleri kullanılarak sıkıştırılmış dosyaları açar.
Wireless Connection
Belgeler arasında ortak olan bilgiler arasında ilişkiler kurarak kolay erişimi sağlayan ve fiziksel konumdan tamamen bağımsız olan, çoklu ortam belgelerinin dünya çapında bağlantıları sağlamak için kullanılan bir internet sistemidir.
Kaynak: IAB Türkiye.